اموزش جی کد نویسی cnc؛ ساختار کامل دستورات G-Code و M-Code
در اموزش جی کد نویسی cnc مهمترین قدم، شناخت ساختار دستورات G-Code و M-Code و کاربرد هرکدام در حرکت ابزار، انتخاب صفحه کاری، جبران ابزار و کنترل اسپیندل و خنککننده است. در این صفحه، همه دستورات پایه و تعدادی کد پیشرفته را کنار هم میبینی تا بتوانی هم برنامههای ساده بنویسی و هم کدهای دستگاه را بهتر درک و ویرایش کنی.
ساختار دستورات G-Code
دستورات G-Code معمولاً با حرف G شروع میشوند و هر کد عملکرد مشخصی دارد. هر خط G-code میتواند شامل یک یا چند G همراه با مختصات، سرعت و سایر پارامترها باشد.
دستورات مربوط به حرکت ابزار
این گروه از G-Code ها مسیر و نوع حرکت ابزار را مشخص میکنند.
| کد | شرح |
|---|---|
| G00 | جابجایی سریع ابزار به نقطه خاص بدون پیشروی برشی؛ برای حرکت سریع بین نقاط استفاده میشود. |
| G01 | حرکت ابزار با پیشروی معین در یک خط مستقیم. |
| G02 | حرکت ابزار به صورت قوسی در جهت عقربههای ساعت. |
| G03 | حرکت ابزار به صورت قوسی در خلاف جهت عقربههای ساعت. |
| G04 | مکث (Dwell) برای مدت زمان مشخص در حین اجرای برنامه. |
دستورات مربوط به صفحات کاری
این کدها مشخص میکنند حرکتهای قوسی روی کدام صفحه کاری انجام شوند.
| کد | صفحه کاری |
|---|---|
| G16 | تعیین صفحه کاری با محورهای آزاد (بسته به کنترلر، برای کاربردهای خاص). |
| G17 | انتخاب صفحه کاری X-Y. |
| G18 | انتخاب صفحه کاری X-Z. |
| G19 | انتخاب صفحه کاری Y-Z. |
دستورات جبران شعاع ابزار
برای ماشینکاری دقیق پروفیلها، کنترلر میتواند شعاع ابزار را جبران کند تا ابعاد قطعه درست دربیاید.
| کد | عملکرد |
|---|---|
| G40 | لغو جبران شعاع ابزار. |
| G41 | جبران شعاع ابزار از سمت چپ مسیر حرکت (Tool Left). |
| G42 | جبران شعاع ابزار از سمت راست مسیر حرکت (Tool Right). |
دستورات مربوط به نقطه صفر و سیستم مختصات
این کدها برای تعریف و انتخاب نقطه صفرهای کاری و نحوه موقعیتدهی استفاده میشوند.
| کد | شرح |
|---|---|
| G53 | لغو سیستم مختصات کاری و حرکت در سیستم مختصات ماشین. |
| G54 | انتخاب/تنظیم اولین نقطه صفر کاری (Work Offset اصلی). |
| G55 | انتخاب نقطه صفر کاری بعدی (Work Offset افزایشی). |
| G92 | تنظیم نقطه صفر قطعه در مختصات فعلی ابزار. |
دستورات مربوط به سیستمهای اندازهگیری
این کدها واحد اندازهگیری برنامه را مشخص میکنند.
| کد | واحد اندازهگیری |
|---|---|
| G70 | سیستم اندازهگیری اینچی. |
| G71 | سیستم اندازهگیری متری (میلیمتری). |
دستورات کنترل پیشروی
این کدها نحوه تفسیر مقدار F (پیشروی) را مشخص میکنند.
| کد | توضیح |
|---|---|
| G94 | پیشروی به صورت میلیمتر در دقیقه برای فرزکاری. |
| G95 | پیشروی به صورت میلیمتر بر دور اسپیندل. |
| G60 | حالت توقف دقیق (Exact Stop) در برخی کنترلرها. |
| G64 | حرکت پیوسته بدون توقف کامل در گوشهها (Continuous Path). |
دستورات G05 تا G15 در اموزش جی کد نویسی cnc
در بعضی کنترلرهای CNC، کدهای G05 تا G15 برای کاربردهای پیشرفته استفاده میشوند. این کدها ممکن است در هر کنترلر معنای دقیق کمی متفاوتی داشته باشند، اما در حالت کلی میتوان آنها را اینگونه خلاصه کرد.
| کد | عملکرد کلی |
|---|---|
| G05 | فعال کردن کنترل دقت بالا برای حرکت نرمتر و دقیقتر در سرعتهای بالا. |
| G06 | حالت کنترل دقیق مسیر یا توقف دقیق (Exact Stop Mode). |
| G07 | کنترل حرکت دورانی یا اینترپولاسیون خاص روی محورهای مشخص (بسته به کنترلر). |
| G08 | فعالسازی یا غیرفعالسازی جبران دقت حرکت. |
| G09 | توقف دقیق در انتهای بلوک برای رسیدن کامل به مختصات. |
| G10 | انتقال دادهها یا تنظیم برخی پارامترها و آفستها از داخل برنامه. |
| G11 | لغو تنظیمات انجامشده با G10. |
| G12 | حرکت قوسی یا سوراخکاری دایرهای از چپ به راست (در برخی کنترلرها). |
| G13 | حرکت قوسی یا سوراخکاری دایرهای از راست به چپ. |
| G14 | انتقال نقطه صفر افزایشی یا فعالسازی آفست خاص. |
| G15 | لغو تنظیمات اعمالشده با G14. |
سیکلهای کاری در اموزش جی کد نویسی cnc
سیکلهای کاری (Cycle ها) مجموعهای از حرکتهای استاندارد را به صورت خودکار اجرا میکنند و برای سوراخکاری و عملیات تکراری بسیار کاربردی هستند.
| کد | سیکل کاری |
|---|---|
| G80 | لغو همه سیکلهای کاری فعال. |
| G81 | سیکل ساده سوراخکاری. |
| G82 | سیکل کفتراشی یا سوراخکاری با مکث در انتهای سوراخ. |
| G83 | سیکل سوراخکاری پلهای یا حفر عمیق. |
| G84 | سیکل پیچبری (Tapping Cycle). |
سیستم موقعیتدهی در G-Code
برای تعیین اینکه مختصات X ، Y ، Z چگونه تفسیر شوند، از دو حالت مطلق و افزایشی استفاده میشود.
| کد | نوع موقعیتدهی |
|---|---|
| G90 | سیستم موقعیتدهی مطلق؛ همه مختصات نسبت به یک نقطه مرجع ثابت تعریف میشوند. |
| G91 | سیستم موقعیتدهی افزایشی؛ مختصات نسبت به موقعیت فعلی ابزار محاسبه میشوند. |
دستورات خاص محدوده کاری
برخی کنترلرها از کدهای زیر برای تعریف محدودههای کاری استفاده میکنند تا ایمنی و کنترل مسیر بهتر شود.
| کد | شرح |
|---|---|
| G25 | تعریف حداقل محدوده کاری یا نقطه شروع ایمن برای ماشینکاری. |
| G26 | تعریف حداکثر محدوده کاری که حرکت محورها به آن محدود میشود. |
دستورات جانبی M-code در اموزش جی کد نویسی cnc
M-code ها برای کنترل عملکردهای جانبی دستگاه مثل اسپیندل، خنککننده و پایان برنامه استفاده میشوند و معمولاً همراه با خطوط G-code نوشته میشوند.
| کد | عملکرد |
|---|---|
| M03 | روشن کردن اسپیندل با جهت چرخش مشخص (معمولاً ساعتگرد). |
| M04 | روشن کردن اسپیندل در جهت معکوس (پادساعتگرد). |
| M05 | خاموش کردن اسپیندل. |
| M08 | روشن کردن سیستم خنککننده. |
| M09 | خاموش کردن سیستم خنککننده. |
| M30 | پایان برنامه و برگشت به ابتدای برنامه. |
نکات مهم در برنامهنویسی G-Code
- قبل از اجرای برنامه روی قطعه اصلی، آن را در هوا یا روی شبیهساز بررسی کن تا از نبودن خطا مطمئن شوی.
- همیشه از G90 یا G91 بودن برنامه آگاه باش تا مختصات اشتباه وارد نشود.
- پس از استفاده از جبران شعاع ابزار (G41/G42)، در پایان مسیر حتماً آن را با G40 لغو کن.
- بعد از اتمام هر سیکل کاری، با G80 کلیه سیکلها را غیر فعال کن تا روی بلوکهای بعدی اثر نگذارند.
- دستورات خاص مثل G05 تا G15، G25 و G26 را حتماً بر اساس دفترچه کنترلر دستگاه خود تفسیر کن، چون ممکن است در کنترلرهای مختلف تفاوت داشته باشند.
با تسلط روی این جدولها و کدها، بخش مهمی از اموزش جی کد نویسی cnc را پشت سر گذاشتی. از این به بعد، با ترکیب همین دستورات و تمرین روی مثالهای واقعی، میتوانی برنامههای حرفهایتری برای دستگاههای فرز و تراش CNC بنویسی.
اموزش جی کد نویسی cnc روشی است که با استفاده از کدهای حروفی-عددی، مسیر حرکت ابزار، سرعتها و عملیات دستگاه را تعریف میکند و برای کنترل دقیق ماشینهای فرز، تراش و برش CNC استفاده میشود.
بهتر است ابتدا با محورهای حرکتی، مفهوم صفر دستگاه و صفر کار، ساختار خطوط G-code و چند دستور پایه مثل G00 ، G01 ، G02 ، G03 و M03 ، M05 آشنا شوید و سپس سراغ مثالهای عملی بروید.
G-code ها حرکت و مسیر ابزار را مشخص میکنند، در حالی که M-code ها کارهای کمکی مانند روشن و خاموش شدن اسپیندل، خنککننده، تعویض ابزار و پایان برنامه را کنترل میکنند و معمولاً همراه هم در برنامه استفاده میشوند.
بله، میتوان برنامههای ساده را بهصورت دستی نوشت و اجرا کرد؛ اما در کارهای پیچیده معمولا از نرمافزارهایی مثل آرتکم و مسترکم برای تولید خودکار G-code استفاده میشود و دانستن جیکد کمک میکند خروجی آنها را بهتر کنترل و ویرایش کنید.
اپراتوری که جی کد را میفهمد، میتواند برنامهها را عیبیابی کند، مسیرها را اصلاح کند، زمان ماشینکاری را کاهش دهد و در نهایت، کیفیت و امنیت کار با دستگاه را بالا ببرد و جایگاه شغلی بهتری به دست بیاورد.
شرکت دانش بنیان کارن سی ان سی فعال در زمینه ی تولید انواع ماشین آلات صنعتی ، تصمیم به برگذاری دوره های آموزشی برنامه های طراحی صنعتی و جی کد گیری گرفته است.
برای مشاهده محصولات
کلیک کنید
برای مشاوره و خرید دستگاه با شماره زیر تماس بگیرید:
مهندس سلحشوری
بازتاب: دستگاه تراش cnc - کارن سی ان سی | Karen CNC
سلام و من کد زیر رو اجرا میکنم ولی در خط *** خطای 33 میده و در نهایت دایره صحیحی در خروجی نمیبینم.ممنون میشم راهنمایی کنید.
S1000
G1F5
G17 G21 G91
G1 X0. Y0.
M3
G2 X10 Y10 I10 J0. F5
G2 X20 Y0. I0 J-10 F5**
G2 X10 Y-10 I-10 J0 F5**
G2 X0 Y0 I0 J10
M5
سلام و عرض ادب
کنترلر دستگاتون چیه ؟
09120452250 تماس بگیرید راهنمایتون کنم
سلام
چگونه دور اسپیندل را در پیشروی غیر فعال کنم
سلام لطفا تماس بگیرید راهنمایی کنم
09120452250
بازتاب: قابلیت های نرم افزار پاورمیل Powermill
بازتاب: جی کد cnc چیست؟ - کارن سی ان سی | Karen CNC
سلام خسته نباشید
تو مچ تری برای تراش چطور میتونیم تنظیم کنیم اجرای مجدد کد نیاز به استارت نداشته باشه و بصورت پیوسته یه کد اجرا بشه
برای سری تراشی میخوام
سلام وقت بخیر با کد های m98 و m99 باید حلقه ایجاد کنید ولی ایمن نیست توصیه نمیشه شما کد m30 بزارید برگرده اول خط یه دکمه استارت بزنید بهتره به نظرم
این کد سادس برای تکرار 5 بار
O0001 ; برنامه اصلی
G0 X0 Y0 Z10 ; حرکت به نقطه شروع
M98 P1000 L5 ; اجرای زیربرنامه 1000 به تعداد 5 بار
M30 ; پایان برنامه اصلی
O1000 ; زیربرنامه 1000
G0 Z5 ; حرکت به بالای قطعه کار
G1 Z-5 F100 ; حفر سوراخ
G0 Z10 ; حرکت به بالای قطعه کار
M99 ; پایان زیربرنامه و بازگشت به برنامه اصلی
سلام وقتتون بخیر من یک کنترلر دو محور رادونیکس دارم و میخام نقطه صفر و نقطه پارک رو براش تعریف کنم میشه لطفا راهنمایی کنید
سلام وقت بخیر
09120452250
واتساپ پیام بدید
با سلام من تازه شروع به کار کردم جی کد ها راستش برام سخته حفظ کردنشون مبتدی مبتدی هستم خیلی علاقه زود تر حرفه ای بشم و بتونم تنها کار کنم اگه میشه منو یکم با این کار اشنا کنید
سلام وقت بخیر
هر کاری سختی خودشو داره عزیز
سوالی داشتید تماس بگیرید
موفق باشید